Xét nghiệm ung thư sớm
Dưới đây là 2 phương pháp xét nghiệm để phát hiện sớm ung thư tại Nhật Bản:
Nếu miSignal là dùng Trí tuệ nhân tạo (AI) để đếm và phân tích các hạt microRNA hóa học trong nước tiểu,
thì N-NOSE lại dùng bản năng sinh học (khứu giác) của loài giun tròn để "ngửi" xem nước tiểu của bạn có phát ra mùi của tế bào ung thư hay không.
1. Nội dung dịch vụ (miSignal là gì?)
miSignal là công nghệ xét nghiệm ung thư tiên tiến sử dụng mẫu nước tiểu kết hợp với Trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ phân tích microRNA.
- Phát hiện sớm 10 loại ung thư: Dịch vụ có khả năng đánh giá nguy cơ mắc 10 loại ung thư (bao gồm: tuyến tụy, phổi, dạ dày, đại tràng, thực quản, buồng trứng, vú, tuyến tiền liệt, thận, bàng quang) ngay từ giai đoạn 1. (Lưu ý: Nữ giới xét nghiệm 9 loại trừ tuyến tiền liệt, nam giới xét nghiệm 8 loại trừ ung thư vú và buồng trứng).
- Độ nhạy và chính xác cao: Độ nhạy phát hiện ung thư đạt từ 80% đến 98%, đặc biệt rất hiệu quả trong việc phát hiện sớm ung thư tuyến tụy – một loại bệnh vốn dĩ rất khó phát hiện ở giai đoạn đầu.
- Tiện lợi, không đau đớn: Bạn không cần đến bệnh viện lấy máu, nội soi hay làm các thủ thuật xâm lấn, chỉ cần lấy mẫu nước tiểu ngay tại nhà.
2. Trình tự và Cách làm (Các bước thực hiện)
Quá trình xét nghiệm được thiết kế tối ưu cho việc thực hiện tại nhà với 3 bước chính sau:
- Bước 1: Đặt mua bộ xét nghiệm
Bạn có thể đặt mua bộ xét nghiệm trực tiếp trên trang web của miSignal (hiện có các gói xét nghiệm một lần, đăng ký định kỳ, hoặc gói kết hợp xét nghiệm gen). Ngoài ra, bộ kit này cũng được bán tại một số nhà thuốc và cửa hàng phân phối tại Nhật Bản. - Bước 2: Lấy mẫu tại nhà và gửi đi
- Khi nhận được bộ kit, bạn tự lấy mẫu nước tiểu (hoặc thêm mẫu nước bọt nếu bạn mua gói có kèm xét nghiệm di truyền "miSignal Navi") ngay tại nhà theo hướng dẫn chi tiết đi kèm.
- Sau khi lấy mẫu xong, bạn đóng gói cẩn thận và gửi lại cho trung tâm xét nghiệm. Hệ thống có dịch vụ bưu điện đến thu gom mẫu tận nhà trên toàn quốc (tại Nhật Bản, ngoại trừ một số đảo xa).
- Bước 3: Nhận bảng kết quả
Bảng báo cáo kết quả sẽ được gửi về cho bạn. Kết quả sẽ đánh giá và hiển thị rõ ràng nguy cơ mắc đối với từng loại ung thư riêng biệt.
3. Hỗ trợ sau khi có kết quả
miSignal không chỉ "xét nghiệm xong là hết", mà họ có hệ thống hỗ trợ sau đó:
- Nếu bạn không hiểu cách đọc kết quả, hoặc nếu kết quả báo "có nguy cơ cao" đối với một loại ung thư nào đó, bộ phận Chăm sóc khách hàng của miSignal sẽ tư vấn chi tiết cho bạn.
- Họ cũng sẽ cung cấp thông tin và giới thiệu các cơ sở y tế, bệnh viện phù hợp trên toàn quốc để bạn có thể đến thăm khám chuyên sâu (Tuy nhiên họ không trực tiếp đặt lịch hẹn hay viết giấy giới thiệu y tế).
Lưu ý: Dịch vụ này hiện được cung cấp tại Nhật Bản. Bạn có thể sử dụng tổng đài gọi miễn phí hoặc chat qua LINE (bằng tiếng Nhật) trên trang web của họ để được chẩn đoán miễn phí xem gói xét nghiệm nào là phù hợp với mình trước khi mua.
Nguyên lý xét nghiệm bằng Nước tiểu (①Tập trung vào vi phân tử - microRNA)
Xét nghiệm nước tiểu trong sàng lọc ung thư (như công nghệ của miSignal) chủ yếu dựa trên việc tìm kiếm các dấu ấn sinh học (biomarkers), cụ thể ở đây là microRNA.
- Sự giao tiếp của tế bào ung thư: Tế bào trong cơ thể chúng ta liên tục "nói chuyện" với nhau bằng cách tiết ra các phân tử siêu nhỏ gọi là microRNA. Khi tế bào ung thư bắt đầu hình thành và phát triển (dù ở kích thước cực nhỏ), chúng sẽ giải phóng ra các microRNA mang "chữ ký" đặc trưng của bệnh ung thư vào dòng máu để thay đổi môi trường xung quanh nhằm dễ dàng lây lan.
- Hệ thống lọc của cơ thể: Thận đóng vai trò là nhà máy lọc máu của cơ thể. Khi máu chứa các microRNA ung thư đi qua thận, một số lượng lớn các phân tử này sẽ được lọc ra và bài tiết vào nước tiểu.
- Phân tích và nhận diện: Các nhà khoa học sẽ dùng hóa chất để tách chiết microRNA từ mẫu nước tiểu của bạn. Sau đó, họ sử dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) để đối chiếu "bản đồ microRNA" trong nước tiểu của bạn với cơ sở dữ liệu khổng lồ của hàng chục ngàn người mắc ung thư và người khỏe mạnh. Nếu AI nhận thấy các mẫu (pattern) trùng khớp với dấu hiệu của ung thư tuyến tụy, dạ dày hay phổi..., kết quả sẽ báo cáo là bạn có nguy cơ cao.
Mục đích chính: Đánh giá hiện trạng thực tế của cơ thể. Nó trả lời câu hỏi: "Ngay tại thời điểm này, cơ thể tôi có đang chứa mầm mống tế bào ung thư nào không?"
Nguyên lý xét nghiệm bằng Nước bọt (Tập trung vào Di truyền học - DNA)
Xét nghiệm nước bọt không nhằm mục đích tìm xem bạn "đang bị bệnh hay không", mà là để phân tích bản đồ gen (DNA) mà bạn được thừa hưởng từ cha mẹ.
- Nguồn chứa DNA: Nước bọt của bạn không chỉ có nước và enzyme. Nó chứa hàng ngàn tế bào bạch cầu và các tế bào biểu mô bị bong tróc ra từ niêm mạc miệng, niêm mạc má bên trong. Mỗi tế bào này đều chứa một bộ gen (DNA) hoàn chỉnh của bạn.
- Tách chiết và giải mã gen: Trong phòng thí nghiệm, màng tế bào sẽ được phá vỡ để giải phóng chuỗi DNA bên trong. Các chuỗi DNA này sau đó được đưa vào máy giải trình tự gen.
- Tìm kiếm đột biến: Khoa học đã chứng minh một số căn bệnh (như ung thư vú do đột biến gen BRCA1/BRCA2, ung thư đại tràng di truyền, v.v.) có liên quan mật thiết đến cấu trúc gen. Máy phân tích sẽ quét qua chuỗi DNA của bạn để tìm xem có các "lỗi đánh máy" (các biến thể di truyền hoặc đột biến gen - SNPs) liên quan đến bệnh tật hay không.
Mục đích chính: Đánh giá nguy cơ bẩm sinh (di truyền). Nó trả lời câu hỏi: "Dựa trên cấu trúc gen sinh ra đã có, tôi có mang đặc điểm dễ mắc loại ung thư nào hơn người bình thường trong tương lai hay không?"
Dưới đây là giải thích chi tiết về nguyên lý và cách hoạt động của N-NOSE:
1. Nguyên lý cốt lõi: ②Sử dụng khứu giác của loài giun tròn (Tuyến trùng/Nematode)
N-NOSE (Nematode-NOSE) dựa trên sự thật là tế bào ung thư sẽ phát ra một "mùi" đặc trưng hòa lẫn vào trong nước tiểu, và loài giun tròn (C. elegans) có khứu giác cực kỳ nhạy bén để ngửi thấy mùi này.
- Khứu giác siêu việt của giun tròn: Loài giun tròn siêu nhỏ này (kích thước chỉ khoảng 1mm) sở hữu cơ quan khứu giác nhạy bén nhất trên Trái đất, nhạy hơn cả chó nghiệp vụ. Chúng có bản năng sinh học là di chuyển về phía những mùi mà chúng thích (như mùi thức ăn) và tránh xa những mùi chúng ghét.
- Sự hấp dẫn của "mùi ung thư": Các nhà khoa học tại HIROTSU Bio Science đã phát hiện ra một điều kỳ diệu: Giun tròn rất thích mùi của các tế bào ung thư con người trong nước tiểu, nhưng lại tránh xa nước tiểu của người khỏe mạnh.
2. Cách thức xét nghiệm diễn ra tại phòng thí nghiệm
- Lấy mẫu: Bạn chỉ cần lấy mẫu nước tiểu tại nhà và gửi qua bưu điện hoặc mang đến điểm thu nhận.
- Cho giun ngửi nước tiểu: Trong phòng thí nghiệm, một lượng nhỏ nước tiểu của bạn sẽ được nhỏ vào đĩa petri (đĩa nuôi cấy vi sinh) có chứa giun tròn.
- Quan sát hành vi (Phản ứng hóa hướng động):
- Nếu bạn KHÔNG bị ung thư: Nước tiểu không có mùi tế bào ung thư, bầy giun tròn sẽ không thấy hấp dẫn và sẽ di chuyển ra xa khỏi giọt nước tiểu. -> Kết quả: Nguy cơ thấp.
- Nếu bạn CÓ mầm mống ung thư: Nước tiểu có chứa các vi phân tử tạo ra "mùi ung thư". Bầy giun tròn sẽ bị thu hút mạnh mẽ và lập tức bò hàng loạt về phía giọt nước tiểu của bạn. -> Kết quả: Nguy cơ cao.
3. Ưu điểm nổi bật của nguyên lý này
- Phát hiện đa dạng: Thay vì chỉ nhắm vào 1 loại ung thư, "mùi" này là đặc tính chung. Do đó, N-NOSE có thể phản ứng và đánh giá nguy cơ của 23 loại ung thư khác nhau (bao gồm dạ dày, đại tràng, phổi, vú, tuyến tụy, gan, máu...) chỉ qua một lần thử.
- Độ nhạy cực cao ở giai đoạn rất sớm (Giai đoạn 0 hoặc I): Giun tròn có thể ngửi thấy mùi ung thư dù khối u chỉ mới ở kích thước vô cùng nhỏ (dưới 1cm) mà các máy móc chụp chiếu (CT, MRI) hay xét nghiệm máu thông thường chưa thể phát hiện ra.
- Chi phí thấp: Nuôi cấy giun tròn rẻ hơn rất nhiều so với việc chạy các máy phân tích gen hay máy hóa sinh đắt tiền, nên chi phí xét nghiệm này tại Nhật khá bình dân.

Tiếng Việt
日本語